Sweet Caroline
Neil Diamond
1969
jaar
Top 40
17
piekpositie
Top 40
5
weken
Top 40
79
punten
Top 40
Het is 28 mei 1969 als Neil Diamond een nummer de wereld lanceert dat alles verandert en uitgroeit tot een van de grootste meezingers aller tijden: Sweet Caroline. Hoewel de officiële titel de toevoeging Good Times Never Seemed So Good draagt, kent iedereen het simpelweg bij haar iconische voornaam. Diamond schrijft en zingt het nummer niet alleen; hij legt in de American Sound Studio in Memphis de fundering voor een legende. Terwijl hij de basis inspeelt, kleurt arrangeur Charles Calello het geheel in met warme strijkers en krachtige blazers. Onder het toeziend oog van producers Tommy Cogbill, Tom Catalano en Diamond zelf, ontstaat er in de studio een unieke magie die generaties later nog steeds overal ter wereld voelbaar is.
Rond de oorsprong van het lied hangt een waas van mysterie, mede gevoed door de uiteenlopende verklaringen die Diamond door de jaren heen geeft. In 2007 wijst hij de toen elfjarige Caroline Kennedy aan als zijn grote inspiratiebron; hij brengt het nummer dat jaar zelfs als een persoonlijk eerbetoon ten gehore op haar vijftigste verjaardag.
In het CBS-programma The Early Show deelt hij op 21 december 2011 dat een cover van LIFE van 7 september 1962 — met een vertederende foto van de jonge Caroline in paardrijkleding op haar pony, geflankeerd door haar ouders John F. en Jacqueline Kennedy — een beeld bij hem oproept dat hem niet meer loslaat. Toch duurt het na dat moment nog vijf jaar voordat de puzzelstukjes in zijn hoofd echt samensmelten tot een nummer.
In 2014 krijgt deze geschiedenis plotseling een praktische wending. Diamond bekent dan dat het lied eigenlijk een eerbetoon is aan zijn toenmalige vrouw, Marsha Murphey. De reden voor de iconische titel? Hij heeft simpelweg een naam met drie lettergrepen nodig die precies op de melodie past — en zo wordt 'Caroline' de inspiratiebron die de muziekgeschiedenis voorgoed verandert.
Direct na de release bestormt Sweet Caroline (Good Times Never Seemed So Good) op het label Uni (55136) de hitlijsten. Op 16 augustus 1969 klimt het nummer naar de vierde plek in de Billboard Hot 100, wat goed is voor een gouden status door de verkoop van één miljoen exemplaren. Terwijl Neil Diamond dat najaar veelvuldig op televisie verschijnt om het nummer te promoten, wakkert de populariteit verder aan. Het is bovendien de eerste van maar liefst 58 noteringen voor Diamond in de Amerikaanse Easy Listening Top 40, waar het eveneens op 16 augustus de derde plek haalt, achter Hurt So Bad van The Lettermen Capitol (2482) en In the Year 2525 (Exordium & Terminus) van Zager & Evans RCA Victor (74-0174), die respectievelijk op nummer 2 en 1 staan.
Ook internationaal is het een succes. In Canada bereikt het nummer op 1 november 1969 de tweede plaats op het label Uni (55136), voorafgegaan door de dubbele A-kant Part Three Into Paper Walls/The Girl That I Love van Russell Morris uitgebracht op Columbia (DO-8828). In Australië gooit de plaat eveneens hoge ogen op het label MCA Records (1003); volgens het Australian Chart Book 1940–1969 van David Kent wist Neil Diamond daar de derde positie te veroveren.
In Nederland vindt Sweet Caroline via het label Stateside (5C 006.90423-M) zijn weg naar de landelijke radiozenders en de populaire zeezenders. De plaat bereikt op 27 september 1969 de 17e positie in de Veronica Top 40 en de 16e plek in de destijds nieuwe Hilversum 3 Top 30 op 3 oktober. Inmiddels is het lied een onwrikbare waarde in de Nederlandse lijsten; het is een vaste gast in de NPO Radio 2 Top 2000, met een piek op nummer 71 in 2023 en schittert in de NPO Radio 5 Evergreen Top 1000 met een hoogste notering op nummer 37 in 2022.
In het Verenigd Koninkrijk bereikt de plaat op 13 maart 1971 al de achtste positie op UNI (UNS 531), maar precies vijftig jaar later volgt een spectaculaire comeback. Tijdens Euro 2020 adopteren de Engelse supporters Sweet Caroline als hun onofficiële lijflied, een beweging die na de winst op Duitsland en de kwartfinale tegen Oekraïne een enorme vlucht neemt. Volgens de Britse omroep BBC doet het nummer het in die periode zelfs beter dan de klassieke voetbalhymne Three Lions. Terwijl de fans in de straten na de gewonnen halve finale tegen Denemarken massaal "oh oh oh" scanderen, reageert Neil Diamond zelf aangenaam verrast; hij laat weten dat hij voor de finale tegen Italië persoonlijk mee duimt voor de Engelse ploeg. Deze hernieuwde populariteit is direct terug te zien in de hitlijsten: op 15 juli 2021 komt het nummer opnieuw binnen op nummer 48, om een week later door te schieten naar de top 20 van de UK Official Singles Chart Top 100. Dit zou die zomer het hoogst haalbare blijven.
De muziekpers herkent vanaf de eerste dag de genialiteit van de opname. Cash Box spreekt van een "sensationele ballad" waarin Diamonds geluid een totaal nieuwe dimensie krijgt: een compositie die een constante warme gloed uitstraalt, maar ook verrast met krachtige uitbarstingen. Record World roemt de "rijke opwinding" van de weelderige productie, terwijl Billboard het een "indringende liefdesballad" noemt met een vocale topprestatie die staat als een huis. Dat deze waardering niet alleen van critici komt, bewijzen de cijfers: de track blijft decennialang ongekend populair, met in de Verenigde Staten alleen al ruim twee miljoen digitale downloads tot aan november 2014.
Voor de fijnproevers bestaan er drie verschillende mixen van het nummer, die elk hun eigen karakter hebben. In de originele mono 45-mix eisen het orkest en het klokkenspel een prominentere rol op dan in de stereoversie die op de elpee Brother Love's Travelling Salvation Show verschijnt. De derde versie is een unieke remix die uitsluitend te vinden is op de eerste cd-release van de compilatie His 12 Greatest Hits uit 1974. In deze uitvoering staat het orkest zachter in de mix, terwijl de achtergrondzang juist meer op de voorgrond treedt; ook de fade-out duurt hier aanzienlijk langer. De echte magie van het nummer komt echter pas volledig tot zijn recht tijdens live-optredens, zoals vastgelegd op het legendarische album Hot August Night uit 1972. Dat Diamond zijn klassieker zelfs decennia later nog met een knipoog actueel houdt, blijkt tijdens de COVID-19-pandemie. Hij past de tekst dan tijdelijk aan naar een herinnering aan de hygiënemaatregelen: "Handen... handen wassen... raak me niet aan... ik raak jou niet aan."
De meest bijzondere plek krijgt het nummer in de sportwereld, waar het sinds de late jaren negentig onlosmakelijk verbonden is met de Boston Red Sox. Het begint allemaal in 1997, wanneer de klassieker voor het eerst in Fenway Park klinkt. Wat begint als een incidentele keuze, groeit uit tot een vast ritueel: vanaf 2002 wordt het nummer standaard halverwege de achtste inning van elke thuiswedstrijd gedraaid. Het meezingen door tienduizenden fans wordt een moment dat generaties verbindt, met als absoluut hoogtepunt de openingsavond van het seizoen 2010, wanneer Neil Diamond zelf een live-optreden verzorgt in het legendarische stadion.
De emotionele kracht van het lied wordt pas echt universeel na de tragische bomaanslag op de marathon van Boston in april 2013. Enkele dagen na het incident verschijnt Diamond onverwacht in Fenway Park om het publiek persoonlijk te leiden in een beladen vertolking vol saamhorigheid. De steunbetuiging gaat echter veel verder dan Boston alleen; zelfs de aartsrivalen, de New York Yankees, tonen hun solidariteit door het nummer de dag na de aanslagen door de luidsprekers van het Yankee Stadium te laten schallen.
Deze golf van eenheid vertaalt zich direct in de cijfers: de verkoop van de single schiet in de week na de aanslagen met bijna 600 procent omhoog, van 2.800 naar 19.000 exemplaren. Neil Diamond besluit hierop alle royalty's van deze extra verkoop te doneren aan de stichting The One Fund Boston, om zo de slachtoffers en hun families direct te steunen.
Het tijdloze karakter van Sweet Caroline is niet alleen te danken aan de stem van Diamond, maar ook aan de legendarische muzikanten die de basis legden in de studio. De bezetting bestaat uit:
• Neil Diamond – zang, akoestische gitaar
• Charles Calello – strijkers-, hoorn- en vocale arrangementen
• The Memphis Boys:
ͦ Gene Chrisman – drums
ͦ Tommy Cogbill – basgitaar
ͦ Bobby Emmons – toetsen
ͦ Reggie Young – elektrische gitaar
De culturele waarde van Sweet Caroline is inmiddels ook officieel boven elke twijfel verheven. In 2019 selecteert de Library of Congress het nummer voor opname in het National Recording Registry, een eer die alleen ten deel valt aan werken met een uitzonderlijke "culturele, historische of esthetische betekenis". Slechts een jaar later, in 2020, krijgt het lied ook een welverdiende plek in de prestigieuze Grammy Hall of Fame.
Dat de aantrekkingskracht van deze klassieker ook de jongere generaties en andere genres bereikt, bewijst de Oostenrijkse zanger DJ Ötzi. In 2009 brengt hij op het label Polydor (2730600) een eigen feestversie van het nummer uit. De productie, in handen van Christian Seitz en Florian Ast, groeit uit tot een enorme hit in de Duitstalige landen. De vertolking van DJ Ötzi bereikt op 5 februari 2010 de 19e plaats in de Duitse Offizielle Deutsche Single-Charts Top 100 en houdt het daar maar liefst 18 weken vol. In zijn thuisland Oostenrijk piekt de track eveneens op 5 februari van datzelfde jaar op de 18e positie, met een totaalverblijf van 21 weken. Als kroon op het werk verschijnt deze succesvolle versie ook op zijn album Hotel Engel (Die Gold-Edition).
Trivia
Dit is tot nu toe de bekendste hit van Neil Diamond.
Artiest
Titel A-kant
Sweet Caroline
Componist(en) A-kant
N. Diamond
Producer(s) A-kant
Tommy Cogbill, Tom Catalano, Neil Diamond
Titel B-kant
Big In
Componist(en) B-kant
N. Diamond
Producer(s) B-kant
Neil Diamond
Platenlabel
Stateside
Catalogusnr
5C 006.90423 M
Songtekst
Where it began
I can't begin to knowin'
But then I know it's growin' strong
Was in the spring
And spring became the summer
Who'd have believed you'd come along
Hands, touchin' hands
Reachin' out, touchin'me, touchin' you
Sweet Caroline
Good times never seemed so good
I've been inclined
To believe they never would
But now I look at the hight
And it don't seem so lonely
We fill it up with only two
And when I hurt
Hurtin' runs off my shoulders
How can I hurt when I'm with you
Warm, touchin' warm
Reachin' out, touchin' me, touchin' you
Sweet Caroline
Good times never seemed so good
I've been inclined
To believe they never would
Alle Top 40-hits
