Je T'aime... Moi Non Plus / Je T'aime Moi Non Plus
Jane Birkin avec Serge Gainsbourg
1969
jaar
Top 40
2
piekpositie
Top 40
39
weken
Top 40
1091
punten
Top 40
Je t'aime… moi non plus (Frans voor 'Ik hou van jou... ik ook niet') is een lied uit 1967. Serge Gainsbourg schrijft de tekst en de muziek en het is oorspronkelijk een duet met Brigitte Bardot. Zij weigert aanvankelijk echter het uit te brengen op single. In 1969 neemt Gainsbourg de plaat vervolgens opnieuw op met zijn nieuwe partner, de Britse actrice Jane Birkin.
Het lied groeit uit tot een internationale hit. In Birkins geboorteland, het Verenigd Koninkrijk, verschijnt Je t'aime... moi non plus op het label Fontana (TF 1042 | 260 196 MF) en behaalt het de tweede plaats op 27 september 1969, enkel voorafgegaan door "Bad Moon Rising" van Creedence Clearwater Revival. Nadat de single de tweede positie heeft bereikt, wordt deze uit de handel genomen. Vervolgens sluit Gainsbourg een platendeal met Major Minor Records (MM 645). De heruitgave op dit label bereikt op 11 oktober 1969 de eerste plaats in Groot-Brittannië; het is het eerste verboden nummer én de eerste single in een vreemde taal die de top van de hitlijst bereikt. In totaal staat de single 31 weken in de Britse chart genoteerd. Het is eveneens een nummer 1-hit in Noorwegen, Oostenrijk en Zwitserland. In Nederland (Veronica Top 40) wordt het een nummer 2-hit op 28 juni 1969, achter "The Ballad of John and Yoko" van de Beatles, net als in Ierland en Wallonië. In thuisland Frankrijk verschijnt Je t'aime… moi non plus op Disc Az (SG 113 | AZ. 10 474). Volgens het CIDD (Centre d'Information et de documentation du disque) blijft de plaat daar op 15 oktober 1969 steken op de derde plaats, achter Le métèque van Georges Moustaki en Que je t'aime van Johnny Hallyday, die respectievelijk op nummer 2 en 1 staan. Ook in de Bondsrepubliek Duitsland en Vlaanderen (Humo Top 20) wordt de derde plek bereikt. Zelfs het publiek in de Verenigde Staten is gecharmeerd van het nummer. Je t'aime… moi non plus, gezongen in het Frans, komt in de Billboard Hot 100 terecht en bereikt op 14 maart 1970 de 58e plaats. Het wordt uitgebracht op Fontana (F-1665). Mercury Records, de Amerikaanse distributeur van de single, krijgt echter kritiek dat het nummer obsceen is. Hierdoor wordt het slechts mondjesmaat gedraaid en blijft de verkoop in de Verenigde Staten beperkt tot ongeveer 150.000 exemplaren. In 1976 regisseert Gainsbourg de erotische film Je t'aime... moi non plus, waarin Birkin de hoofdrol speelt.
In 1966 componeert Gainsbourg de muziek voor de balzaalscène in de film Les Cœurs verts. Het instrumentale nummer Les Cœurs verts, uitgevoerd door Michel Colombier, vormt later de basis voor Je t'aime... moi non plus. Het nummer wordt eind 1967 geschreven en opgenomen voor Gainsbourgs toenmalige vriendin, Brigitte Bardot. Na een teleurstellende date met Brigitte belt ze hem op. Als boetedoening eist ze de volgende dag dat hij voor haar het mooiste liefdesliedje schrijft dat hij zich kan voorstellen. Die avond voltooien ze samen de duetten Je t'aime... moi non plus en Bonnie and Clyde. Het orkest wordt opgenomen in Londen, waarna de zang van het duo wordt vastgelegd in studio B van de Barclay-studio's aan de avenue Hoche in Parijs. Het arrangement van Je t'aime wordt bewerkt door Michel Colombier in een Parijse studio. Technicus William Flageollet, die bij de sessie van twee uur in de kleine glazen cabine aanwezig is, vertelt dat er wild gevreeën wordt.
Tijdens de opnames van de film Slogan in 1968 ontmoet Gainsbourg de jonge Britse actrice Birkin, wat leidt tot een nieuwe liefdesaffaire. Na afloop van de opnames vraagt hij haar om Je t'aime met hem op te nemen. Birkin heeft de versie van Bardot gehoord en vindt die "ontzettend goed". Birkin licht toe: "Ik zing het alleen omdat ik niet wil dat iemand anders het zingt. Ik ben jaloers op de gedachte dat Serge intimiteit deelt in de opnamestudio met iemand anders." Serge vraagt haar een octaaf hoger te zingen dan Brigitte. Het idee erachter is om Birkin een kinderlijke, bijna jongensachtige stem te geven. Het orkest wordt opgenomen in Londen en het duet wordt opnieuw vastgelegd in Parijs, in dezelfde studio. Arthur Greenslade is verantwoordelijk voor het arrangement en de opname wordt in een studio bij Marble Arch Records vastgelegd. Birkin zegt dat ze "een beetje meegesleept wordt door de heftigheid. Zo erg zelfs dat haar wordt verteld dat ze moet kalmeren, wat betekent dat ze op een gegeven moment helemaal stopt met ademen. Als je nu naar de plaat luistert, kun je die kleine pauze nog steeds horen."
De plaat verschijnt in februari 1969. Op de originele hoes staat de waarschuwing afgedrukt: 'Niet geschikt voor personen jonger dan 21'. De hoes wordt gewijzigd wanneer de plaat wordt uitgebracht door het label Fontana in plaats van Philips. Koningin Juliana heeft de directie van Philips gebeld om haar ongenoegen over de titel te uiten. Vervolgens wordt het nummer toegewezen aan het kleinere label Fontana, zonder dat dit het succes in Nederland schaadt. Bardot betreurt het dat zij haar versie niet heeft uitgebracht. Haar vriend Jean-Louis Remilleux haalt haar over om contact op te nemen met Gainsbourg. In mei 1986 stemt zij er uiteindelijk mee in om het als single uit te brengen, maar onder de voorwaarde dat de winst van de verkoop van die vinylsingle wordt gedoneerd aan dierenwelzijnsorganisaties. Over hun gedeelde gevoelens over dit specifieke nummer klikt het echter niet direct. Pas op de set van de film Don Juan 73, geregisseerd door Roger Vadim, worden Birkin en Bardot uiteindelijk vriendinnen. De wederzijdse gevoelens die ze daar ontwikkelen, leggen de basis voor hun vriendschap.
De titel is geïnspireerd door een uitspraak van Salvador Dalí: "Picasso est espagnol, moi aussi. Picasso est un génie, moi aussi. Picasso est communiste, moi non plus" ("Picasso is Spaans, ik ook. Picasso is een genie, ik ook. Picasso is een communist, ik ook niet"). Gainsbourg beschrijft Je t'aime als een "antifucklied" over de wanhoop en onmogelijkheid van fysieke liefde. Sommigen vinden de erotiek van het lied aanstootgevend. De tekst, gebracht in een hese, suggestieve stijl, wordt vaak gezien als een verwijzing naar het taboe op seks zonder liefde. Je t'aime is in de popcultuur zo populair en wijdverbreid geraakt, meldt The Observer Monthly Music, dat het nu een algemeen bekend equivalent is van de Emmanuelle-films. Het is echter wel enigszins afgezwakt of geseksualiseerd.
Wanneer de versie met Bardot wordt opgenomen, meldt de Franse pers dat het een onbewerkte opname is van fysieke intimiteit (audio vérité). Volgens het weekblad France Dimanche wekken het gekreun, gezucht en Bardots kleine kreten van genot de indruk dat je naar twee mensen luistert die de liefde bedrijven. De eerste keer dat Gainsbourg het nummer in het openbaar speelt, is in een Parijs restaurant, direct nadat hij en Birkin hun versie hebben opgenomen. Birkin vertelt dat "wanneer het begint te spelen, je alleen de messen en vorken hoort die worden neergelegd." Gainsbourg merkt op dat moment op: "Ik denk dat we een hit hebben."
De geluiden die Birkin maakt, zorgen ervoor dat het lied van de radio wordt verbannen in Spanje, Zweden, Brazilië, het Verenigd Koninkrijk en Italië. In Frankrijk mag het niet vóór 23.00 uur op de radio worden gedraaid en het verschijnt ook niet in de playlist van menig radiostation in de Verenigde Staten. Het nummer wordt officieel veroordeeld door het Vaticaan en zijn krant, L'Osservatore Romano; in een bericht wordt zelfs beweerd dat het Vaticaan de platenbaas die het in Italië uitbrengt, heeft geëxcommuniceerd. Birkin zegt dat Gainsbourg de paus "onze grootste pr-man" noemt. In Italië wordt het hoofd van hun platenlabel zelfs gevangengezet wegens schending van de openbare moraal. Birkin zegt in 2004: "Het is helemaal geen grof liedje. Ik weet niet waar al die ophef over gaat. De Britten begrijpen het gewoon niet. Ik weet nog steeds niet zeker of ze weten wat het betekent." Wanneer Gainsbourg later naar Jamaica gaat om met Sly & Robbie het album Aux Armes et Cætera op te nemen, kan het duo aanvankelijk niet goed opschieten met Serge, maar hun stemming slaat meteen om wanneer ze horen dat Je t'aime van zijn hand is.
Je t'aime… moi non plus is een commercieel succes in heel Europa; in oktober 1969 zijn er al drie miljoen exemplaren verkocht. In 1986 zijn er al vier miljoen exemplaren over de toonbank gegaan en in 1996 staat de teller wereldwijd op 6 miljoen verkochte exemplaren. De single wordt eind 1974 heruitgebracht in het Verenigd Koninkrijk op Antic Records (K 11511), een sublabel van Atlantic Records. Deze behaalt als hoogste notering nummer 31 en staat negen weken in de chart genoteerd. De heruitgave wordt in Nederland door Omega International (OM 36.141) uitgebracht en bereikt in de Veronica Top 40 op 9 maart 1974 de vierde plaats. De verkoopcijfers zijn indrukwekkend: in augustus 1969 zijn er in Italië al 300.000 exemplaren van de single verkocht, terwijl in Frankrijk alleen al in 1969 ruim 400.000 exemplaren over de toonbank gaan. In het Verenigd Koninkrijk liggen de verkopen boven de 250.000 stuks. In 1996 staat de teller wereldwijd op 6 miljoen verkochte exemplaren.
Artiest(en)
Titel A-kant
Je T'aime... Moi Non Plus [1969] / Je T'aime Moi Non Plus [1974]
Componist(en) A-kant
S. Gainsbourg
Titel B-kant
[Jane Birkin] Jane B.
Componist(en) B-kant
S. Gainsbourg
Platenlabel
Fontana ((1969)) / Omega ((1974))
Catalogusnr
MF 260 196 [1969] / OM 36.141 [1974]
Songtekst
{transcribed by Adri Verhoef, 21-3-2013}
Je t'aime, je t'aime
O oui, je t'aime!
Moi non plus
O mon amour
Comme la vague irrésolue
Je vais, je vais et je viens
Entre tes reins
Je vais et je viens
Entre tes reins
Et je
Me re-
Tiens
Je t'aime, je t'aime
O oui, je t'aime!
Moi non plus
O mon amour
Tu es la vague, moi, l'île nue
Tu vas, tu vas et tu viens
Entre mes reins
Tu vas et tu viens
Entre mes reins
Et je
Te re-
Joins
Je t'aime, je t'aime
O oui, je t'aime!
Moi non plus
O mon amour
Comme la vague irrésolue
Je vais, je vais et je viens
Entre tes reins
Je vais et je viens
Entre tes reins
Et je
Me re-
Tiens
[break]
Tu vas et tu viens
Entre mes reins
Tu vas et tu viens
Entre mes reins
Et je
Te re-
Joins
Je t'aime, je t'aime
O oui, je t'aime!
Moi non plus
O mon amour
L'amour physique est sans issue
Je vais, je vais et je viens
Entre tes reins
Je vais et je viens
Je me retiens
Non!
Maintenant,
Viens!
Alle Top 40-hits
